Programy rozwoju inteligencji emocjonalnej i społecznej

Znaczenie nauczania umiejętności społeczno-emocjonalnych  jest nieocenione dla zdrowego rozwoju dziecka. Dzieci ze słabymi umiejętnościami społecznymi są narażone na więcej problemów w szkole (Wentzel i Wigfield, 1998), a później w miejscu pracy (Spencer i Spencer, 1993). W szczególności agresywne dzieci są narażone na doświadczanie poważnych problemów i utrudnień w okresie dzieciństwa i dorastania (Campbell, 1995; Parker i Asher, 1987). Nawet u tych dzieci, które nie wykazują problemów z zachowaniem, brak umiejętności społeczno-emocjonalnych zakłóca rozwój (Weissberg i Bell, 1997).

Program Social and Emotional Learning (SEL) jest na liście przedmiotów obowiązkowych wielu szkół w Stanach Zjednoczonych. Aktywna inicjatywa prowadzenia przez pedagogów zajęć z tego obszaru podejmowana jest w wielu innych krajach jak Japonia, Singapur, Wielka Brytania. Program zawiera bardzo konkretne, wymierne normy nauczania dla wszystkich klas np. w ramach zajęć w klasach pierwszych dzieci uczą się rozpoznawać i nazywać emocje oraz łączyć je z rzeczywistymi wydarzeniami.

www.edutopia.org

Przyjżyjmy się dokładnie temu jakie umiejętności u uczniów rozwijają zajęcia prowadzone według tego programu:

1. Samoświadomość i empatia:

Dokładna rozpoznanie własnych silnych i słabych stron;

Wzmocnienie poczucia pewności siebie i optymizmu ;]

Umiejętność prawidłowego określenia własnych uczuć i uczuć innych osób;

Umiejętność dokładnego rozpoznania emocji i myśl oraz ich wpływu na zachowanie;

Umiejętność okazywania współczucia;

Umiejętność „wczucia się” w sytuację innych osób;

Poszanowanie podobieństw i różnic między zachowaniami poszczególnych jednostek.

2. Kontrola emocji, samorządność:

Zdolność do dostosowania swoich emocji, myśli i zachowań w zależności od sytuacji;

Zarządzanie stresem, kontrolowanie impulsów, motywowanie siebie i dążenie do ustalonych celów;

Radzenie sobie z presją, gniewem, odrzuceniem, oskarżeniami i lękiem.

www.edutopia.org/blog

3. Umiejętności komunikacyjne:

Umiejętność nawiązywania i utrzymywania zdrowych i satysfakcjonujących relacji z kolegami poprzez: komunikację, aktywne słuchanie, współpracę, odporność na presję społeczną (asertywność), konstruktywne negocjowanie konfliktów, poszukiwanie i oferowanie pomocy w razie potrzeby, uważne słuchanie, przyjmowanie komplementów i krytyki

4. Odpowiedzialne podejmowanie decyzji i rozwiązywanie sytuacji trudnych:

Zdolność dokonywania świadomego wyboru oraz ponoszenie za niego odpowiedzialności (mając na uwadze przyjęty system wartości i celów). Radzenie sobie w sytuacjach trudnych np. w złości, w stresie, pod presją czasu.

Zajęcia w oparciu o programy SEL odbywają się w Centrum rozwoju bez stresu oraz w zaprzyjaźnionych z nami szkołach.

Jak nie płakać z powodu drobnostek?

Kontrola emocji u dzieci i ich elastyczność w podejściu do problemów nie rozwinie się bez naszej pomocy. Gdy dziecko płacze z byle powodu zazwyczaj stara się pokazać innym, że pragnie ich uwagi. Płacze, bo nauczyło się, że zalane łzami otrzymuje dużo współczucia i słów wsparcia.

www.jillgreenberg.com

Oczywiście są momenty, kiedy płacz dziecka jest zachowaniem normalnym i odpowiednim, ale zdarzają się też takie, kiedy dobrze by było, żeby nasz malec potrafił zrobić coś innego ze swoimi uczuciami, niż wypłakiwać się nam w rękaw. Nauczmy go korzystać wtedy ze słów, a nie z łez!

Powiedz dziecku, że gdy jest smutne i rozczarowane można zrobić coś innego niż płakać i że razem będziecie ćwiczyć te zachowania.

Za każdym razem gdy dziecko płacze pytaj o to co czuje. Wyjaśnij, że powinno używać słów zamiast łez (np. "Jestem smutny").

Podsuń dziecku słowa, których może używać! To bardzo ważne, żeby najpierw nauczyć dziecko jakie uczucia może odczuwać, a dopiero potem wymagać od niego ich używania.Możecie spróbować odgrywać scenki z nowymi emocjami (zagrać w uczuciowe kalambury).

eighteen25.blogspot.com

Spróbujcie razem znaleźć przyczynę smutku czy rozgoryczenia i dodajcie ją do uczucia, o którym dziecko już powiedziało (np. "Jestem smutny, bo znowu przegrałem").

Kiedy dziecko używa słów, zamiast płaczu, by wrazić siebie doceń to! Daj dziecku sygnał, że je rozumiesz i że mu współczujesz np. poprzez powtórzenie jego słów ("Widzę, że jesteś przygnębiony, ta przegrana jest dla Ciebie rozczarowaniem"). Dzięki temu dodatkowo upewnisz się czy dobrze zrozumiałaś jego emocje.

Podkreśl, że kiedy dziecko używa słów możesz go wysłuchać i zrozumieć jego problem, natomiast kiedy zaczyna płakać, zostaje z nim sam na sam.

Kiedy dziecko zaczyna płakać bez uzasadnionej przyczyny dopilnuj by nie przykuwało to uwagi osób wokół was. Możesz spróbować wcześniej dać znać rodzinie i znajomym nad czym teraz pracujecie i poprosić o nie zwracanie uwagi na płacz malucha.

www.notonthehighstreet.com

Jeżeli płakanie jest silnym nawykiem u Twojego dziecka pomyśl o wprowadzeniu małych nagród za używanie słów, a nie łez.

PAMIĘTAJ, że są sytuacje, gdy płacz jest w zupełności uzasadniony i stanowi normalną reakcję dziecka na sytuację (np. ból, strach, nieszczęście)!

Powodzenia!